Publicaties

Scriptielink!

Publicatie artikel in tijdschrift Partage: ‘Expeditie Zingeving’

Tijdens mijn activiteiten als enthousiast sporter en in de opleiding tot buitensportinstructeur ben ik, Sjoerd Rammelt, voor het eerst in het voorjaar van 2003 in aanraking gekomen met het alpiene klimmen. Graag deel ik deze eerste ervaring.

Samen met een vriend deed ik destijds een poging om een berg in de Pyreneeën te beklimmen. De klimroute had een hoogteverschil van duizend meter en een voor ons uitdagend niveau. Met t-shirt en dagrugzak klommen wij gestaag maar zaten rond drie uur nog maar halverwege de wand. Terwijl in het boekje vermeld stond dat je binnen acht uur boven kon staan, wij er twaalf uur voor gepland hadden, begon de duisternis snel dichterbij te komen. Vanwege twijfel besloten we rond vier uur te gaan zoeken naar een back-up route voor een abseil. Deze vonden we niet en hier verloren we kostbare tijd. Om beurten kwamen we er even doorheen te zitten omdat de spanning ons te veel werd. Gelukkig was er telkens één van ons bij de les en kon hij de ander scherp houden en wat kalmeren. Dan maar via de klimroute naar beneden, de route waar we net naar boven waren gekomen? Maar daar was deze route toch niet op ingericht? Even later zaten we vast op de wand en was het donker. Toen wij beseften dat wij hier de nacht moesten blijven, keerde de rust terug. We zouden het erg koud gaan krijgen maar de volgende ochtend konden we op ons gemak de route afmaken. Het was alleen zaak nog even een sms’je naar beneden te sturen om aan te geven dat we het vandaag niet gingen halen. Toen de sms geschreven was viel de telefoon uit. We konden geen bericht meer versturen! Niet alleen zaten wij in een benarde situatie maar onze vrienden in het dal hadden geen idee wat er met ons was gebeurd. Later beschreven ze dit als een van de onrustigste nachten van hun leven. De volgende ochtend bij zonsopkomst, toen wij na een verschrikkelijk koude nacht ons klaarmaakten om verder te gaan, hoorde we een helikopter snel dichterbij komen. Ze kwamen ons halen. Maar waarom? Wij wilden de beklimming gewoon afmaken. Enigszins verdwaasd en overrompeld sprongen wij iets later in de helikopter. Om acht uur zaten we aan de koffie en een croissant op het politiebureau in het dal ons verhaal te doen.

Alpiene ervaringen hebben van begin af aan een zeer sterke indruk op mij gemaakt. Dergelijke beklimmingen onderscheiden zich van het sportklimmen vanwege het feit dat men lange tochten maakt door vrij onvoorspelbaar terrein waarbij men zichzelf steeds moet zekeren aan de rots door middel van het eigen klimmateriaal. Deze avontuurlijke wijze van klimmen staat tegenover het klimmen in gebieden die vooraf zijn geprepareerd met gelijmde haken, kettingen of kabels. Tijdens deze lange beklimmingen staat men niet alleen bloot aan de veranderlijke weersomstandigheden maar ook aan steenval, lawines en moeilijk overbrugbare passages. Al deze elementen maken de tochten onvoorspelbaar. Deze onvoorspelbaarheid in combinatie met de pure schoonheid en verlatenheid van de gebieden die verkend worden zorgen voor tochten van mythische proporties.

‘Mythische tochten’ zijn zeldzaam geworden in deze tijd die onder andere gekenmerkt wordt door steeds verder gaande technische beheersing. De impact die een dergelijke tocht op een persoon kan hebben, vooral als deze persoon de weg zonder begeleiding aflegt en de onvermijdelijke keuzes zelf moet maken, is groot. Michel Houben (2008) spreekt hier over een vorm van zingeving die niet eerder benoemd is: ‘expeditie zingeving’.

Wat fascineert mij hier als klimmer en Humanisticus aan? Er blijkt een groep mensen te zijn die zich niet verschansen in bungalows in speciaal daarvoor aangelegde parken maar expres een verlaten en ruig gebied binnentreden waar ze iets willen ervaren en doen dat in contrast staat met hun dagelijkse leven. Maar waarom dan wel? In de scriptie heb ik onderzocht of ik via het concept ‘zingeving’ een antwoord kan bieden op deze vraag.